Laatste update: 28-07-2026
Voer je een milieubelastende activiteit uit? Dan gelden hiervoor regels uit de Omgevingswet. Welke regels voor jouw organisatie van toepassing zijn, hangt af van de aard van de activiteit én de locatie waar deze plaatsvindt.
De landelijke milieuregels zijn opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Daarnaast kunnen gemeenten, provincies en waterschappen aanvullende regels stellen. Met onderstaand stappenplan bepaal je welke verplichtingen voor jouw milieubelastende activiteit gelden.
Wanneer is een activiteit milieubelastend?
Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bevat de landelijke milieuregels voor milieubelastende activiteiten. Daarnaast kunnen gemeenten, provincies en waterschappen aanvullende regels stellen via:
- Het omgevingsplan;
- De omgevingsverordening;
- De waterschapsverordening.
Door onderstaande stappen te volgen, krijg je inzicht in de regels die voor jouw milieubelastende activiteit gelden.
Stappenplan milieubelastende activiteit
Stap 1. Controleer of sprake is van een milieubelastende activiteit
Controleer in hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) of jouw activiteit is aangewezen als milieubelastende activiteit.
Is dit niet het geval? Dan zijn de regels uit hoofdstuk 3, 4 en 5 van het Bal niet van toepassing. Controleer vervolgens wel of er lokale regels gelden (zie stap 6).
Lees ook: Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): dit moet je weten.
Stap 2. Bepaal welke landelijke regels gelden
Iedere paragraaf in hoofdstuk 3 van het Bal bevat een zogenoemde richtingaanwijzer. Hiermee bepaal je welke inhoudelijke regels uit hoofdstuk 4 en 5 van het Bal van toepassing zijn.
Daarnaast geldt altijd de specifieke zorgplicht. Dit betekent dat je alle redelijke maatregelen moet nemen om nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving te voorkomen of, als dat niet mogelijk is, zoveel mogelijk te beperken.
Stap 3. Controleer of een vergunning nodig is
Niet iedere milieubelastende activiteit is vergunningplichtig.Controleer daarom in hoofdstuk 3 van het Bal of voor jouw activiteit een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit vereist is.
Stap 4. Controleer of een melding verplicht is
Voor verschillende milieubelastende activiteiten geldt een meldingsplicht.
Controleer in hoofdstuk 4 van het Bal of je vóór de start van de werkzaamheden een melding moet doen.
Stap 5. Controleer welke gegevens je moet aanleveren
Naast een eventuele vergunning of melding kan ook een informatieplicht gelden.
Afhankelijk van de activiteit moet je gegevens aanleveren op grond van:
- Hoofdstuk 3 van het Bal;
- Hoofdstuk 2, 4 en 5 van het Bal;
- Overige informatieplichten voor milieubelastende activiteiten.
Controleer altijd welke gegevens het bevoegd gezag nodig heeft om jouw activiteit te beoordelen.
Stap 6. Controleer de lokale regels
Naast de landelijke regels uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) kunnen ook decentrale regels gelden. Deze zijn opgenomen in:
- Het omgevingsplan van de gemeente;
- De omgevingsverordening van de provincie;
- De waterschapsverordening.
Controleer altijd welke regels op jouw locatie van toepassing zijn. Ook op basis van deze decentrale regels kan een vergunningplicht, meldingsplicht of informatieplicht gelden.
Stap 7. Controleer of maatwerk van toepassing is
De Omgevingswet biedt bevoegde gezagen de mogelijkheid om in bepaalde situaties af te wijken van de algemene regels uit het Bal.
Controleer daarom of voor jouw activiteit sprake is van:
- Maatwerkvoorschriften;
- Vergunningvoorschriften;
- Gelijkwaardige maatregelen.
Deze kunnen aanvullende of afwijkende eisen stellen aan jouw milieubelastende activiteit.
Lokale regels en de bruidsschat onder de Omgevingswet
Bij de invoering van de Omgevingswet zijn veel voormalige rijksregels automatisch overgegaan naar gemeenten. Deze overgangsregeling wordt de bruidsschat genoemd.
De bruidsschat bevat onder meer regels over:
- Milieubelastende activiteiten;
- Geluid;
- Geur;
- Trillingen;
- Milieueffectrapportages;
- Milieu- en akoestisch onderzoek.
Gemeenten kunnen de regels uit de bruidsschat aanpassen of vervangen door eigen regels in het omgevingsplan. Daardoor kunnen de milieuregels per gemeente verschillen.
Controleer daarom altijd welke landelijke én lokale regels op jouw situatie van toepassing zijn.
Veelgestelde vragen over milieubelastende activiteiten
Wat is een milieubelastende activiteit?
Een milieubelastende activiteit is een activiteit die gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving. Welke activiteiten hieronder vallen, is vastgelegd in hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Denk bijvoorbeeld aan industriële processen, afvalverwerking, opslag van gevaarlijke stoffen en bepaalde agrarische activiteiten.
Wanneer heb ik een vergunning nodig voor een milieubelastende activiteit?
Niet iedere milieubelastende activiteit is vergunningplichtig. In hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) staat per activiteit aangegeven of een omgevingsvergunning nodig is. In sommige gevallen geldt alleen een meldings- of informatieplicht.
Moet ik een melding doen voordat ik begin?
Voor verschillende milieubelastende activiteiten geldt een meldingsplicht. Of dit voor jouw situatie geldt, staat in hoofdstuk 4 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). De melding moet meestal worden gedaan voordat de activiteit start.
Welke lokale regels kunnen van toepassing zijn?
Naast de landelijke regels uit het Bal kunnen gemeenten, provincies en waterschappen aanvullende regels stellen. Deze zijn opgenomen in het omgevingsplan, de omgevingsverordening en de waterschapsverordening. Controleer daarom altijd welke regels op jouw locatie gelden.
Wat is de bruidsschat onder de Omgevingswet?
De bruidsschat is een pakket met voormalige rijksregels dat bij de invoering van de Omgevingswet automatisch is overgegaan naar gemeenten. Gemeenten kunnen deze regels aanpassen of vervangen door eigen regelgeving in het omgevingsplan. Hierdoor kunnen de regels per gemeente verschillen.
Hulp nodig bij milieubelastende activiteiten?
Het bepalen welke regels gelden onder de Omgevingswet is niet altijd eenvoudig. Organisaties krijgen vaak te maken met een combinatie van landelijke regels uit het Bal, lokale regels uit het omgevingsplan en eventuele maatwerkvoorschriften.
De adviseurs van AdbLOM ondersteunen je onder andere bij:
- Het bepalen of sprake is van een milieubelastende activiteit;
- Het beoordelen van vergunning- en meldingsplichten;
- Het voldoen aan informatieverplichtingen;
- Het interpreteren van landelijke en lokale regelgeving;
- Het aanvragen van omgevingsvergunningen en het begeleiden van vergunningprocedures.
Zo weet je zeker dat jouw organisatie voldoet aan de geldende milieuregels en voorkom je vertraging, onnodige kosten en handhavingsrisico's.
Twijfel je welke regels gelden voor jouw milieubelastende activiteit? De adviseurs van AdbLOM helpen je graag bij vergunningen, meldingen en het toepassen van de Omgevingswet. Neem vrijblijvend contact met ons op voor persoonlijk advies.
Contact opnemen
📞 Bel voor persoonlijk advies: 038 – 457 9056
✉️ Mail naar: info@adblom.nl
